DANH MỤC MENU

Giao thức truyền thông là gì? Một số giao thức được ứng dụng phổ biến hiện nay

Views: 83 - Category: Kiến thức công nghệ - On:

Giao thức truyền thông là một khái niệm quan trọng trong lĩnh vực công nghệ thông tin và viễn thông, đóng vai trò quyết định trong việc trao đổi thông tin giữa các thiết bị và hệ thống mạng. Để hiểu rõ hơn về giao thức truyền thông là gì, chúng ta cần tìm hiểu về bản chất, cấu trúc cũng như vai trò trong việc đảm bảo sự liên lạc hiệu quả giữa các phần tử trong mạng. Hãy cùng Hà Phương khám phá sâu hơn về khái niệm quan trọng này trong bài viết dưới đây.

Giao thức truyền thông là gì? 

Giao thức truyền thông (communication protocol) là một hệ thống các quy tắc và quy định cụ thể được thiết lập để định nghĩa cách thông tin được trao đổi giữa các thiết bị trong một mạng hoặc hệ thống. Mỗi giao thức thường xác định cách dữ liệu được đóng gói, truyền đi và nhận được, cũng như cách thiết bị phản hồi với nhau trong quá trình truyền thông.

Các giao thức truyền thông chia thành hai loại chính: giao thức phần cứng và giao thức phần mềm. Giao thức phần cứng xác định các quy tắc về cách dữ liệu được truyền qua các phương tiện truyền thông vật lý như cáp mạng, sóng vô tuyến, hay cáp quang. Trong khi đó, giao thức phần mềm quản lý việc giao tiếp giữa các ứng dụng và dịch vụ trên mạng, bao gồm cách mã hóa, địa chỉ hóa, kiểm soát lỗi và quản lý dữ liệu.

Qua việc thiết lập và tuân thủ các giao thức truyền thông, các thiết bị trong mạng có thể giao tiếp với nhau một cách hiệu quả và đáng tin cậy, đồng thời giúp tạo ra một môi trường truyền thông an toàn và ổn định.

Bộ giao thức truyền thông TCP/IP là gì?

Bộ giao thức truyền thông TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) là một bộ giao thức mạng phổ biến được sử dụng rộng rãi trên Internet và các mạng máy tính. TCP/IP bao gồm hai phần chính:

  • TCP (Transmission Control Protocol): Là giao thức điều khiển truyền thông, đảm bảo việc truyền dữ liệu một cách tin cậy giữa các thiết bị trong mạng. TCP chia dữ liệu thành các gói nhỏ, gửi đi và đảm bảo rằng các gói dữ liệu đến đúng đích và đúng thứ tự.
  • IP (Internet Protocol): Là giao thức địa chỉ hóa và định tuyến, xác định cách dữ liệu được đóng gói, truyền đi và nhận được giữa các thiết bị trong mạng. IP quản lý việc xác định địa chỉ của các thiết bị trên mạng (địa chỉ IP) và định tuyến dữ liệu từ nguồn tới đích.

Bộ giao thức TCP/IP cung cấp một cơ sở chung để truyền thông và giao tiếp giữa các thiết bị và ứng dụng trên Internet. Được coi là nền tảng của Internet, TCP/IP đảm bảo việc truyền thông hiệu quả, tin cậy và an toàn trên mạng toàn cầu.

Tìm hiểu thêm: Giao thức Protocol là gì? Chức năng cơ bản của Protocol

Cơ chế hoạt động của giao thức truyền thông là gì?

Giống như hầu hết các mạng dữ liệu khác, internet chia dữ liệu thành các bit nhỏ gọi là gói. Mỗi tin nhắn lớn được truyền giữa hai thiết bị mạng thường được chia thành các gói nhỏ hơn nhằm cải thiện hiệu suất và độ ổn định của mạng. Mỗi gói bao gồm ba phần chính: tiêu đề (header), tải trọng (payload) và chân trang (footer). Mạng cần thông tin theo ngữ cảnh cụ thể, chẳng hạn như địa chỉ thiết bị gửi và nhận, được tìm thấy trong đầu trang và chân trang của gói.

Chúng cũng bao gồm thông tin bổ sung giúp kết nối mạng đáng tin cậy và hiệu quả hơn, chẳng hạn như tổng kiểm tra giúp các ứng dụng mạng phát hiện sai sót hoặc thao túng dữ liệu và các bộ đếm theo dõi thứ tự truyền thông được gửi. Dữ liệu được truyền sẽ được bao gồm trong phần tải trọng.

Nhìn chung, tất cả các mô hình giao thức truyền thông đều hoạt động theo cách tương tự nhau. Nhưng mỗi giao thức đều khác biệt và hoạt động theo các quy tắc do tổ chức thành lập ra nó đặt ra. Và mô hình OSI được công nhận là khung kiến ​​trúc cơ bản cho truyền thông qua internet, là nền tảng cho phần lớn các giao thức truyền thông hiện có.

Mô hình chuẩn OSI

Các tính năng nổi bật của giao thức truyền thông

  • Đóng gói dữ liệu: Giao thức truyền thông chia dữ liệu thành các gói nhỏ để dễ dàng truyền tải và xử lý. Mỗi gói bao gồm thông tin điều khiển, địa chỉ nguồn và đích, giúp định tuyến và nhận dạng đúng nguồn gốc và đích của dữ liệu.
  • Phân đoạn và hợp lại: Dữ liệu lớn được chia thành các phần nhỏ hơn để phù hợp với kích thước tối đa của đường truyền. Các gói tin nhỏ được gửi qua mạng và sau đó hợp lại thành gói ban đầu tại đích.
  • Điều khiển liên kết: Điều khiển liên kết trong truyền thông bao gồm hai phương thức: không liên kết và hướng liên kết. Truyền không liên kết không yêu cầu xác nhận và không đảm bảo chất lượng dịch vụ và độ tin cậy cao. Còn truyền hướng liên kết đáp ứng yêu cầu về chất lượng dịch vụ và độ tin cậy cao, với quy trình xác nhận và thiết lập kết nối trước khi truyền dữ liệu.  
  • Giám sát: Theo dõi hiệu suất truyền thông và phát hiện các vấn đề để báo cáo và giải quyết kịp thời. Cung cấp thông tin để quản lý và tối ưu hóa mạng.
  • Điều khiển lưu lượng: Quản lý tốc độ truyền dữ liệu để tránh quá tải mạng và đảm bảo sự công bằng trong việc sử dụng tài nguyên mạng.
  • Điều khiển lỗi: Phát hiện và sửa lỗi xảy ra trong quá trình truyền dữ liệu để đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu.
  • Đồng bộ hóa: Đảm bảo các thiết bị truyền thông hoạt động đồng bộ để tránh xung đột và hỗ trợ các dịch vụ thời gian thực như gọi thoại và video. 

Giao thức truyền thông giúp đồng bộ hóa dữ liệu

Giao thức truyền thông có hạn chế gì? 

  • Băng thông hạn chế: Giao thức truyền thông phụ thuộc vào băng thông mạng, và nếu băng thông này bị hạn chế, tốc độ truyền thông và chất lượng kết nối có thể bị ảnh hưởng, làm cho việc truyền tải dữ liệu chậm chạp hoặc giảm chất lượng hình ảnh và âm thanh trong quá trình truyền thông.
  • Độ trễ: Khi sử dụng giao thức truyền thông, đôi khi có thể xảy ra độ trễ trong quá trình truyền tải dữ liệu. Sự cố này có thể xảy ra do thời gian mất để dữ liệu di chuyển qua mạng, đặc biệt là khi kết nối mạng không ổn định.
  • Bảo mật: Một hạn chế khác là vấn đề về bảo mật dữ liệu. Nếu không thiết lập và quản lý giao thức một cách cẩn thận, thông tin có thể bị đe dọa bởi các mối đe dọa an ninh mạng như tin tặc hoặc phần mềm độc hại.
  • Tương thích: Một số giao thức có thể không tương thích hoặc không tương thích tốt với các hệ thống khác, có thể dẫn đến khó khăn trong việc kết nối và truyền thông giữa các hệ thống, đặc biệt là khi sử dụng các giao thức khác nhau.
  • Sự cố kỹ thuật: Giao thức truyền thông cũng có thể gặp phải sự cố kỹ thuật, bao gồm lỗi phần mềm, lỗi cấu hình, hoặc lỗi phần cứng. Những sự cố này có thể gây gián đoạn trong quá trình truyền thông và cần phải được xử lý một cách kịp thời để đảm bảo tính liên tục của kết nối.

Một số giao thức truyền thông được ứng dụng phổ biến hiện nay

Giao thức điều khiển truyền dẫn (TCP)

Đây là một giao thức truyền thông phổ biến giúp truyền thông mạng, chia bất kỳ tin nhắn nào thành một chuỗi các gói sau đó được chuyển từ nguồn đến đích và tập hợp ở đó.

Giao thức Internet (IP)

Giao thức này được tạo riêng để làm giao thức đánh địa chỉ,chủ yếu liên quan đến TCP. Địa chỉ IP trong các gói giúp định tuyến qua các nút mạng khác nhau cho đến khi chúng đến được hệ thống đích. Giao thức kết nối mạng được sử dụng nhiều nhất là TCP/IP.

Giao thức gói dữ liệu người dùng (UDP)

Giao thức gói dữ liệu người dùng (UDP) là giao thức truyền thông hỗ trợ truyền dữ liệu giữa các thiết bị mạng. Tương tự như TCP, UDP cũng hoạt động ở lớp vận chuyển và đóng vai trò thay thế cho TCP, nơi việc truyền tải phụ thuộc vào thời gian và độ tin cậy không quan trọng bằng.

UDP không chính thức thiết lập kết nối trước khi bắt đầu truyền dữ liệu, do đó tăng tốc độ truyền dữ liệu. Tuy nhiên, điều này có thể gây mất gói. UDP được sử dụng trong liên lạc thoại và video vì chúng nhạy cảm với thời gian và được thiết kế để xử lý một số lượng gói bị mất.

Giao thức SPI

SPI là viết tắt của Serial Peripheral Interface. Đây là một trong những giao thức truyền thông nối tiếp được phát triển bởi Motorola. Đôi khi giao thức SPI còn được gọi là giao thức 4 dây gồm MOSI, MISO, SS và SCLK.SPI được sử dụng để liên lạc với thiết bị chính và thiết bị phụ.

Giao thức DNS

DNS (Domain Name System) là một hệ thống phân giải tên miền internet thành địa chỉ IP tương ứng, hoạt động như một hệ thống cơ sở dữ liệu phân tán, nơi các máy chủ DNS lưu trữ và cung cấp thông tin về việc ánh xạ tên miền với địa chỉ IP.

Giao thức bảo mật SSH

SSH là một giao thức mật mã cung cấp giao tiếp mạng máy tính an toàn. Đó là một giao thức mạng cung cấp cho người dùng, đặc biệt là quản trị viên hệ thống, một phương pháp an toàn để truy cập máy tính qua mạng không bảo mật. 

Giao thức ICMP

Chẩn đoán mạng và báo cáo lỗi được thực hiện thông qua giao thức Internet Control Message Protocol (ICMP). Khi dữ liệu không được truyền đi như bình thường trong quá trình báo cáo lỗi, ICMP sẽ gửi tin nhắn từ người gửi đến người nhận. 

Giao thức quản lý mạng SNMP

Giao thức quản lý mạng SNMP (Simple Network Management Protocol) là một giao thức tiêu chuẩn được sử dụng để quản lý thiết bị mạng như máy chủ, định tuyến, công tắc, máy in và thiết bị mạng khác. SNMP cho phép các thiết bị mạng gửi thông tin về trạng thái hoạt động và dữ liệu hiệu suất đến các trạm quản lý mạng để giúp quản trị viên mạng theo dõi và điều chỉnh hệ thống mạng một cách hiệu quả.

Giao thức truyền siêu văn bản (HTTP)

Giao thức Hypertext Transfer Protocol (HTTP), được sử dụng để tải các trang web có liên kết siêu văn bản, là nền tảng mà World Wide Web được tạo ra. HTTP là giao thức lớp ứng dụng hoạt động trên các lớp khác của ngăn xếp giao thức mạng và được sử dụng để truyền dữ liệu giữa các thiết bị nối mạng. Máy khách gửi cho máy chủ một yêu cầu HTTP và máy chủ sẽ trả lời bằng một tin nhắn. 

Tạm kết 

Giao thức truyền thông đóng vai trò nền tảng thiết yếu cho sự kết nối và truyền tải dữ liệu trong mạng máy tính và internet, đảm bảo việc trao đổi thông tin hiệu quả giữa các thiết bị và hệ thống khác nhau. Tuy nhiên, giao thức truyền thông vẫn tồn tại một số hạn chế như độ trễ, bảo mật kém, khả năng tương thích. Hy vọng những kiến thức trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về giao thức truyền thông là gì. Nếu còn điều gì thắc mắc, hãy liên hệ ngay với Hà Phương để được giải đáp nhé! 

Có thể bạn quan tâm

NHÀ PHÂN PHỐI THIẾT BỊ MẠNG CHÍNH HÃNG, UY TÍN

CÔNG TY TNHH PHÂN PHỐI HÀ PHƯƠNG

Văn phòng Hà Nội
Số 39 Đường 3.9 Khu đô thị Gamuda Gardens, Phường Yên Sở, Quận Hoàng Mai, TP Hà Nội
0964.232.066
haphuong@npp.com.vn
Chi nhánh Hồ Chí Minh
Đường số 30, Phường Linh Đông, TP. Thủ Đức, Hồ Chí Minh
0964.232.066

    Báo giá Dự Án

    Bạn có câu hỏi về việc mua một sản phẩm hoặc giải pháp mà bạn quan tâm? Điền vào biểu mẫu và chúng tôi sẽ trả lời sau 1 ngày làm việc. Báo giá ngay, được hỗ trợ giá ưu đãi tốt nhất.